Çağdaş sanatı desteklemek amacıyla faaliyetlerini sürdüren SAHA Derneği, Nil Yalter’in 9 Mart - 2 Haziran 2019 tarihlerinde Köln’de Museum Ludwig’de düzenlenen “Şu Gurbetlik Zor Zanaat Zor” adlı kişisel sergisine yayın ve kamusal program desteği veriyor.

Nil Yalter’in “Şu Gurbetlik Zor Zanaat Zor” sergisi, sanatçının farklı dönemlerinden 20’den fazla eserini bir araya getiriyor. Serginin Ria Kersting editörlüğünde hazırlanan, önsözünü Yılmaz Dziewior ve Tom Eccles’in yazdığı, Övül Durmuşoğlu, Fabienne Dumont, Lauren Cornell’in makalelerinin yanı sıra Kersting – Yalter arasında gerçekleşen söyleşinin yer aldığı yayın SAHA desteğiyle hazırlanıyor. Ayrıca SAHA’nın destek verdiği kamusal program kapsamında sanatçının sergisine ek olarak “Şu Gurbetlik Zor Zanaat Zor/Duvarlar” isimli poster serisi Köln’de gösterilmeye devam ediyor. Türkçe bir şiirden alıntılanan “Şu Gurbetlik Zor Zanaat Zor” satırını sanatçılar ya da ilgili muhitlerde ikamet eden insanlar ve bu muhitlerde sıkça konuşulan dillerden olan Almanca, Türkçe, Arapça, Rusça ya da Lehçe dillerinde posterlere yazıyor.

Nil Yalter, sergiye ismini veren “Şu Gurbetlik Zor Zanaat Zor” başlıklı eserinde toplumsal açıdan önemli olan, aynı zamanda sürgünde yaşamak ve kadınların rolü gibi konuları inceliyor. Sanatçı, sosyal açıdan uçta bulunan gruplarla, özellikle kendisinin de eseriyle seslerini duyurduğu göç eden iççilerle ilgileniyor. Yalter’in medya araçlarını bir arada kullanarak oluşturduğu eserleri bir Türk aktivistin mahkûmiyeti, bir kadın hapishanesindeki günlük yaşam ya da misafir işçilerin yaşam koşulları gibi genelde güncel siyasi olaylara ve toplumsal durumlara bir tepki niteliğinde. Bu açıdan dil, bununla birlikte Orta Doğu’dan, Türkiye’den ve Batı Avrupa’dan kültürel etkiler sanatçı için önemli bir role bürünüyor. Sanatçı başından beri, içine kısmen göçmen ve eşcinsel perspektiflerin de karıştığı feminist sorularla meşgul olur. Tam da bu nedenle sanatçının eseri, bugün her zamankinden daha da güncel bir durumda bulunmaktadır.

 

Nil Yalter Hakkında
Fransız feminist sanat akımının 1970’lerdeki öncü temsilcilerinden olan Nil Yalter 1938 Kahire doğumlu. Lise öğrenimini İstanbul Amerikan Robert Kolej’de tamamlayan sanatçı Paris’te 1965 yılından beri ikamet ediyor. Yalter 1960’ların sonundaki Fransız karşıt kültür ve devrimci siyasal akımlarına dâhil olup cinsiyet, Türk göçmen işçileri gibi zamanının güncel tartışmalarına katıldı. Bu süre zarfında resim, fotoğraf, video ve performans sanatı gibi farklı disiplinlerde deneysel işler üretti. Kadın sanatçılardan oluşan ve 1976-1980 yılları arasında faaliyet gösteren Fighting Women topluluğuna katılan Yalter “A Nomad’s Tent, a Study of Private, Public, and Feminine Spaces” adlı ilk feminist eserini 1973 yılında tamamladı. Hemen ardından 1974 yılında yarattığı “The Headless Woman or the Belly Dance” erken feminist sanat akımının klasik örneklerinden biri olarak gösterildi. “A Day of Actions” kapsamında kolektif üyesi bir sanatçının stüdyosunda sadece birkaç mobilya ve aksesuar ile gerçekleştirdiği, bir haremdeki günlük hayatı tasvir eden 1978 tarihli performans ve enstelasyonu gerçekleştirdi. Sanat tarihçisi Fabienne Dumont o günü belgeleyen videoyu 2011 yılında, Yalter hakkında yazdığı kitabın araştırması sırasında keşfetmiştir. Milli Fransız Kütüphanesi tarafından dijital ortama aktarılan video 1970’lerdeki Fransız feminist sanat akımını belgeleyen ender görsel dokümantasyonlardan birisidir. Şamanizm ile yakından ilgilenen Yalter 2009 yılında “Lord Byron Meets the Shaman Woman” ve 1979 tarihli, daha önce gösterilmemiş olan “Shaman” adlı iki tane video çekti. Bu son eser Paris’teki Ethnographic Musée de l’Homme’da (Paris Etnografya Müzesi) sergilenen şaman maskelerine yer vermekte olup, Yalter’in Batı müzelerinin sergiledikleri eserler üzerindeki hak iddialarına gösterdiği tepkinin bir yansımasıdır. Yalter’in eserleri 1973 yılından günümüze kadar, önemli bir bölümü Museum of Modern Art of Paris de dâhil olmak üzere, birçok kişisel sergide gösterildi. Eserleri nüfuslu “WACK!” sergisi kapsamında Los Angeles Museum of Contemporary Art, National Museum of Women in the Arts (Washington, DC), Museum of Modern Art PS1 galerisi ve Contemporary Art Center’da (Vancouver, Kanada) sergilenmiştir. Yalter’in skülptürleri, videoları ve yerleştirmeleri Tate Modern, İstanbul Modern, Centre Pompidou ve Fonds National d’Art gibi müzelerin daimi koleksiyonlarında yer alıyor.

 

SAHA Derneği
Kâr amacı gütmeyen bir sivil toplum kuruluşu olarak, çağdaş sanatı destekleme amacında birleşen bir grup sanatsever tarafından 2011 yılında kuruldu. Dernek, Türkiye çağdaş sanatının tanınırlığını ve bilinirliğini artırmak amacıyla, bu doğrultudaki projelere karşılıksız destek veriyor. Evrensel değerlere saygılı ve demokratik duruşuyla, Türkiye çağdaş sanatı için özgür bir “saha” oluşturulmasını misyon ediniyor.

www.saha.org.tr

https://www.instagram.com/sahadernegi/

facebook.com/SAHA-Dernegi

twitter.com/SAHA